Przejdź do głównej treści Przejdź do wyszukiwarki

Diagnoza i terapia zaburzeń przetwarzania sensorycznego (SI)

Czym jest prawidłowe przetwarzanie informacji sensorycznych.

Jest to rejestrowanie, selekcjowanie, organizowanie i przetwarzanie informacji odbieranych przez układy zmysłów z własnego ciała (wzroku, słuchu i równowagi, węchu, smaku, dotyku, czucia głębokiego) i środowiska zewnętrznego oraz reagowania na nie we właściwy sposób. Dzięki temu dziecko może wpływać na otoczenie, zmieniać je oraz adaptować do własnych potrzeb.

Rodzaje zaburzeń przetwarzania bodźców sensorycznych:

Dzieci z nadreaktywnością sensoryczną – ich ośrodkowy układ nerwowy silniej odbiera bodźce pochodzące z własnego ciała i środowiska zewnętrznego np. silniej czują zapachy i smaki, nie lubią być dotykane, boją się dźwięków, nie lubią bujania i kręcenia.

 

Dzieci z podwrażliwością sensoryczną – ich ośrodkowy układ nerwowy nie rejestruje lub słabiej odbiera bodźce pochodzące z własnego ciała i środowiska zewnętrznego.  Są bardzo spokojne i mało aktywne poznawczo oraz ruchowo, nie poszukują różnych bodźców.

Dzieci z podwrażliwością sensoryczną „Poszukiwacze wrażeń” – ich ośrodkowy układ nerwowy nie rejestruje lub słabiej odbiera bodźce pochodzące z własnego ciała i środowiska zewnętrznego. Są aktywne ruchowo i poznawczo ponieważ samodzielnie poszukują i dostarczają sobie bodźców stymulujących np. biegają, skaczą, kręcą się, wspinają, jedzą ostre potrawy, wąchają przedmioty i ludzi.

Dzieci z zaburzeniami posturalnymi – mają trudności z właściwą stabilizacją swojego ciała podczas spoczynku np. podczas stania lub wykonywania ruchów. Mogą występować u nich wady postawy.

Dzieci z dyspraksją – mają problemy z planowaniem i wykonywaniem ruchów złożonych swojego ciała (np. gry zespołowe, jazda na rowerze, deskorolce), wykonywaniem sekwencji ruchowych, nazywaniem czynności ruchowych, organizowaniem sobie samodzielnej zabawy i naśladowaniem ruchów innych osób. Często są niezdarne ruchowo i mało samodzielne oraz występuje u nich opóźnienie rozwoju mowy.

Dzieci z zaburzonym różnicowaniem sensorycznym -  mają trudności  w rozpoznawaniu (Co to jest?) i różnicowaniu (Jaki jest?) bodźców pochodzących  z własnego ciała i środowiska zewnętrznego.

 

Większe ryzyko wystąpienia zaburzeń przetwarzania sensorycznego występuje u:

  • dziecka, którego rozwój w czasie ciąży był nieprawidłowy,
  • dziecka, którego matka podczas ciąży: często chorowała na infekcje wirusowe i przyjmowała dużo leków, doświadczała silnego stresu, musiała prowadzić oszczędny tryb życia z małą ilością ruchu, piła alkohol, paliła papierosy, zażywała substancje psychoaktywne,
  • dziecka urodzonego przedwcześnie oraz tzw. ekstremalnego wcześniaka,
  • dziecka, którego poród trwał długo,
  • dziecka, które było niedotlenione podczas porodu (nawet przez krótki czas),
  • dziecka ze zdiagnozowanym FAS (Płodowy Zespół Alkoholowy),
  • dziecka ze zdiagnozowanym Zespołem Downa,
  • dziecka ze zdiagnozowanymi zaburzeniami ze spektrum autyzmu,
  • dziecka ze zdiagnozowanym ADHD (zespół nadpobudliwości z deficytem uwagi lub zespół hiperkinetyczny),
  • dziecka ze zdiagnozowaną chorobą genetyczną,
  • dziecka ze zdiagnozowaną dysleksją rozwojową.

 

Drogi rodzicu poniżej wymienione są symptomy mogące świadczyć o występowaniu zaburzeń przetwarzania sensorycznego u Twojego dziecka  na różnych etapach jego życia (za SPD foundation):

Niemowlak i małe dziecko:

  • ma trudności z ssaniem piersi lub jedzeniem pokarmów o stałej konsystencji,
  • nie chce być przez nikogo noszone na rękach, akceptuje tylko Ciebie,
  • ma trudności z zasypianiem i śpi bardzo czujnie, często się wybudza,
  • bardzo się denerwuje podczas ubierania i rozbierania,
  • nie interesuje się zabawkami,
  • wydaje się nie odczuwać bólu lub wolniej na niego reaguje,
  • nie lubi być przytulane, odgina się gdy ktoś je trzyma na rękach,
  • nie uspokaja się gdy: ssie smoczek, patrzy na zabawkę lub gdy słyszy Twój głos,
  • bardzo mało wokalizuje, nie gaworzy,
  • jest bardzo bojaźliwe i łatwo je przestraszyć,
  • wydaj się być wiotkie, kiedy trzymasz je na rękach,
  • jest w ciągłym ruchu, wierci się, cały czas rusza rękoma i nogami,
  • rozwija się wolniej, z opóźnieniem zaczęło siadać, czworakować, chodzić.

Dziecko w wieku przedszkolnym:

  • ma trudności z treningiem czystości, trudno mu jest nauczyć się kontrolowania potrzeb fizjologicznych,
  • jest nadmiernie wrażliwe na dotyk, zapach, dźwięk, światło,
  • wydaje się nie odczuwać, gdy ktoś je dotyka (chyba że robi to z dużą siłą),
  • nie lubi zabaw wymagających umiejętności manualnych: rysowania kredkami  i mazakami, rozbierania i ubierania),
  • długo uczy się nowych rzeczy np. jazdy na hulajnodze, rowerze, wchodzenia       na drabinki na placu zabaw,
  • wydaje się niezdarne, jakby nie wiedziało gdzie znajduje się jego ciało i co ma  z nim zrobić,
  • cały czas się wierci, przeszkadza innym dzieciom,
  • trudno mu jest zdobyć kolegów i przyjaciół – bo jest agresywny lub wycofany,
  • ma zmienne nastroje, bywa impulsywny i trudno przewidzieć jego reakcję,
  • mówi niewyraźnie i trudno go zrozumieć,
  • wiesz, że dobrze słyszy, ale wydaje się nie rozumieć tego, co do niego mówisz.

Dziecko w wieku szkolnym:

  • jest nadwrażliwe na dźwięki,
  • nie lubi być dotykane,
  • nie lubi jaskrawego światła,
  • wierci się, trudno mu się skupić na rozwiązywaniu zadań domowych,
  • z trudnością nauczyło się pisać, pisze wolno i nieczytelnie,
  • mylą mu się litery,
  • nie lubi wykonywać zadań manualnych,
  • ma trudności z czytaniem (zwłaszcza tym na głos),
  • jest niezdarne, często potyka się o ławki i krzesła, przewraca się,
  • bardzo lubi sporty walki i siłowanie się z rówieśnikami,
  • trudno mu znaleźć kolegów i przyjaciół (nie jest zapraszany przez kolegów           do ich domu, na przyjęcia urodzinowe).

 

Diagnoza przetwarzania informacji sensorycznej jest procesem złożonym i łącznie obejmuje 3 spotkania:

 

  • Na pierwszym spotkaniu z rodzicami/opiekunami prawnymi dziecka jest przeprowadzany Wywiad dotyczący przebiegu ciąży, porodu oraz wczesnego okresu rozwoju dziecka  i wypełniany Kwestionariusz Rozwoju Sensoryczno-Motorycznego. Czas trwania spotkania wynosi około 120 minut.
  • Podczas drugiego spotkania przeprowadzana jest obserwacja kliniczna funkcjonowania dziecka/ucznia.

Z dziećmi w wieku od 4 do 9 lat o przeciętnym rozwoju poznawczym i bez zaburzeń neurologicznych przeprowadzone są Południowo-Kalifornijskie Testy Integracji Sensorycznej. Czas trwania badań wynosi około120 minut. Dziecko powinno być wyspane i zdrowe. W przypadku zdiagnozowania wady wzroku lub wady słuchu powinno zabrać ze sobą okulary korekcyjne lub mieć sprawny aparat słuchowy lub implant ślimakowy.

  • Podczas trzeciego spotkania z rodzicami/opiekunami prawnymi omawiane jest funkcjonowanie dziecka i wyniki uzyskane przez nie w testach oraz udzielane są wskazówki do pracy w domu.

Rodzice mogą złożyć wniosek o wydanie opinii oraz wniosek o objęcie indywidualną terapią zaburzeń przetwarzania sensorycznego.

 

Czym jest terapia zaburzeń przetwarzania sensorycznego?

Terapia odbywa się w specjalnie przystosowanej do tego celu sali, w której na metalowych podwiesiach podsufitowych zawieszane są specjalistyczne podwieszane sprzęty np.: różne huśtawki, hamaki terapeutyczne  i platformy.

W sali znajdują się także sprzęty naziemne, takie jak: różnej wielkości równoważnie, dyski równoważne, kamienie i pagórki równoważne, deskorolki, piłki rehabilitacyjne, piłka do skakania, topek-stożek i trampolina, kształtki, tor przeszkód oraz ścianka wspinaczkowa.

Terapia trwa 60 minut i ma formę zabawy ruchowej (z wykorzystaniem sprzętów podwieszanych i naziemnych), która oddziałuje na cały układ nerwowy dziecka. Podczas terapii nie uczymy dziecka/ucznia konkretnych czynności, których on nie potrafi wykonać (np. czytania, pisania, jazdy na rowerze) lecz poprawiamy jego integrację sensoryczną.

Terapia u zdrowych dzieci powinna być prowadzona systematycznie przez 6 miesięcy, po 1  spotkaniu w tygodniu. W sytuacji kiedy terapia trwa 12 miesięcy powinna nastąpić przerwa.

Zegar

Kalendarz

Rok wcześniej Miesiąc wcześniej
Sierpień 2019
Miesiąc później Rok później
Pon Wt Śr Czw Pt Sb Nie
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 1

Imieniny